It's not How, it's Who — Be Better With Jane

Là một đứa tin vào câu "một nghề cho chín còn hơn chín nghề", tôi tin rằng mỗi người chỉ có thể trở thành chuyên gia trong một (hoặc vài) lĩnh vực nhất định thôi — trong khi cuộc sống thì muôn hình vạn trạng. Vậy nên, biết rõ "cần hỏi ai" mỗi khi cần sẽ giúp mình tiết kiệm rất nhiều thời gian và năng lượng, để tập trung vào đúng việc của mình.

Với tôi, có 3 bước để chọn ra "my kind of people" — những người của mình.

Bước 1: Xây dựng bộ lọc để tìm "người của mình"

Mỗi người có một tiêu chí lọc khác nhau, nhưng thường sẽ là những người có tần số giống mình. Tiêu chí của tôi có 3 gạch đầu dòng — thật ra bốc nguyên từ tiêu chí chọn người yêu:

Tử tế. Sự tử tế đến từ cái tâm — những người luôn mong muốn điều tốt cho đời, cho người, chứ không chỉ "tốt cho mình". Cái này thì cứ trust your gut thôi, sai vài lần rồi sẽ dần nhận ra.
Yêu đời, yêu công việc mình làm. My kind of sexy is someone who's passionate about what they do. Phải thực sự yêu thì mới thành chuyên gia được — những người mỗi khi nói về công việc của mình mà mắt sáng trưng lên, nhìn mê lắm.
Generous — hay ngắn gọn hơn là không tính toán. Nếu nhìn ở một scale đủ lớn, cuộc sống này công bằng lắm. Cứ chân thành cho đi, không sợ thiệt, thì đời cũng sẽ không để mình chịu thiệt đâu.

Bước 2: Đánh giá xem chuyên gia đó có "hợp gu" (mindset) với mình không

Mỗi người có một quan điểm làm nghề khác nhau — không ai đúng, không ai sai, chỉ có hợp nhau hay không.

Nếu ở một lĩnh vực mình đã có trải nghiệm, mình sẽ dễ dàng nhận ra đâu là mindset đúng với mình. Còn với những lĩnh vực hoàn toàn mới, gợi ý của tôi là chọn thử vài khóa học khác nhau — càng có nhiều góc nhìn, càng dễ nhận ra cái nào thực sự hợp với mình.

Bước 3: Chơi với họ

Nếu chọn đúng, những người này sẽ tự nhiên trở thành bạn mình mà không cần phải cố gắng chăm chút quan hệ nhiều. Mình sẽ tự dưng có cả đống chuyện để nói với họ, các cuộc trò chuyện không còn "hời hợt" mà trở nên sâu sắc. Và quan trọng nhất: mình muốn dành thời gian cho họ, và họ cũng muốn dành thời gian cho mình.

Sau khi qua đủ 3 bước, thì "cứ tin đi, vì cuộc đời cho phép". Thỉnh thoảng tin sai thì coi như đen thôi — chỉnh lại bộ lọc, rồi lại sẵn sàng tin tiếp. Có sai không? Có chứ. Tôi vẫn sai lè ra đấy.

Đội ngũ "người của tôi"

Những người chơi với tôi đều biết: tôi có "bác sĩ da liễu" lo phần skincare, "chuyên gia tài chính" chăm sóc tài khoản chứng khoán, "personal trainer" lo chuyện ăn uống — tập luyện, "hair dresser" lo tóc tai mà chỉ cần ngồi yên là có tóc đẹp... và còn nhiều nữa.

Nếu không biết đường, đích đến sẽ luôn ở xa lắc xa lơ. Vừa đi vừa dò đường thì vừa lâu, mà gặp phải vài hòn đá to là dễ nản. Nhưng nếu có người cầm tay dắt đi, liên tục nhắc "đúng đường rồi đấy, đi đi" — thì núi nào cũng qua được, sông nào cũng lội được.

Đó cũng là lý do gần đây người người tìm coach, nhà nhà làm coach — vì nhu cầu này thực sự rất rõ ràng. Có người dẫn đường, mình tự tin hơn rất nhiều.

Coi mọi vấn đề là một món quà

Cuối cùng, hãy học cách coi mọi vấn đề đến với mình là một món quà (treat every problem as a gift). Nghe thì có vẻ kỳ, nhưng đúng là vậy — vì vấn đề xuất hiện thì mình mới bắt đầu nghĩ về nó, nghĩ rồi mới có kinh nghiệm để xử lý nó, và từ đó mới đồng cảm hơn với những người gặp vấn đề tương tự (chắc chắn không chỉ riêng mình gặp phải).

Năm ngoái là một năm tôi tìm thấy "con đường" và những "người thầy" của mình. Năm nay là một năm nhìn thấy bản thân lớn lên — từng quyết định trở nên chắc chắn hơn, từng mục tiêu trở nên rõ ràng hơn và đi kèm niềm tin, cái mà người ta hay gọi là "trust the process".

As someone who believes in "better one trade mastered than nine half-learned", I think each person can only become an expert in one (or a few) areas — while life comes in endless shapes and forms. So knowing exactly "who to ask" whenever I need to saves me a lot of time and energy, and lets me focus on what's actually mine to do.

For me, there are 3 steps to choosing "my kind of people".

Step 1: Build a filter to find "your people"

Everyone has different filtering criteria, but usually they're people on the same frequency as you. My criteria have 3 bullet points — honestly lifted straight from my criteria for choosing a partner:

Kind. Kindness comes from the heart — people who genuinely wish good for the world and for others, not just "good for themselves". For this one, just trust your gut; get it wrong a few times and you'll gradually learn to recognise it.
In love with life, and with the work they do. My kind of sexy is someone who's passionate about what they do. You have to truly love something to become an expert at it — the people whose eyes light up when they talk about their work are mesmerising.
Generous — or more simply, not calculating. On a large enough scale, this life is quite fair. Give sincerely, don't be afraid of losing out, and life won't let you lose out either.

Step 2: Check whether that expert's mindset "fits" yours

Everyone has a different philosophy about their craft — no one's right, no one's wrong, only whether you fit or not.

In an area where I already have experience, I can easily tell which mindset is right for me. For completely new areas, my suggestion is to try a few different courses — the more perspectives you get, the easier it is to recognise which one truly fits you.

Step 3: Spend time with them

If you choose right, these people naturally become your friends without you having to work hard at maintaining the relationship. You suddenly have tons to talk about with them, conversations stop being "surface-level" and turn deep. And most importantly: you want to spend time with them, and they want to spend time with you.

After passing all 3 steps, then "just trust — because life allows it". Sometimes you trust wrong and, well, tough luck — adjust the filter, then be ready to trust again. Do I get it wrong? Of course. I still get it very wrong.

My team of "my people"

Everyone close to me knows: I have a "dermatologist" handling skincare, a "finance expert" looking after my stock account, a "personal trainer" for eating and training, a "hairdresser" who makes my hair look great while I just sit still... and many more.

If you don't know the way, the destination will always feel far, far away. Feeling out the path as you go is slow, and hitting a few big rocks makes it easy to give up. But if someone takes your hand and keeps saying "you're on the right path, keep going" — then you can cross any mountain and wade any river.

That's also why, lately, everyone is looking for a coach and everyone is becoming a coach — because this need is really clear. With someone guiding the way, you feel far more confident.

Treat every problem as a gift

Finally, learn to treat every problem that comes your way as a gift (treat every problem as a gift). It sounds strange, but it's true — because only when a problem appears do you start thinking about it; only by thinking do you gain the experience to handle it; and from there you grow more empathetic toward others facing the same thing (surely you're not the only one).

Last year was the year I found my "path" and my "teachers". This year is the year I watch myself grow — each decision becoming more certain, each goal becoming clearer and paired with belief, what people like to call "trust the process".

10 điều tôi ước mình biết sớm hơn — Phần 7: It's not How, it's Who to get you there